Ana Sayfa / Dini Bilgiler / Ayıp hakkında bilgi

Ayıp hakkında bilgi

 

Ayıp nedir? İşte Ayıp anlamı, Ayıp araştırmak ile ilgili hadisler ve ayıp araştırmak ile ilgili ayetler.

Ayıp: Kusur, noksan, eksiklik, kir, kötü, uygunsuz, utandıracak yada utanmaya sebep olan hâl.

İslâm toplumunda insanoğlu, yuvalarından, hususi hayatlarından ve kendilerinden güvenilir olarak yaşarlar. Hangi sebeple olursa olsun, şahısların dokunulmazlığını çiğnemek, aile mahremiyetlerini ortadan kaldırıcı harekette bulunmak yasaklanmıştır. Hatta suçluyu bulmada bile olsa, insanların ayıplarını aramaya ruhsat verilmemiştir. Bu şekilde bir hâl insanların dokunulmazlığının kalkmasına sebep teşkil etmemiştir. Islâm’a nazaran, asla kimse iç görünüşüne nazaran takîbata uğramaz; dış görünüşüne nazaran cezalandırılır. Kimsenin görmediği yerde işlenen suçtan, ayıptan, zan ve tahminlere dayanarak ceza verilemez. Bir tek suçlu işlediği suçu açığa vurmuş olduğu vakit yakalanır.

Kur’an-ı Kerîm’de: “Ey inananlar! Zandan kaçınınız, zira zannın bir çok günahtır. Bir kimsenin noksanını ve ayıbını araştırmayınız. ” (el-Hucurât, 49/12) buyurulur. Bu ayette, insanların noksanlarının araştırılması, hatalarından bahsedilmesi, gizliden gizliye şahsî hayatındaki sırlara vâkıf olmaya çalışılması yasaklanmıştır. “Tecessüs etmeyin”den maksat; müminlerin eksikliklerini bulacağız, açık kanıt ve emareler elde ederek zan ve yakîn husule getireceğiz diye casus şeklinde inceden inceye yoklayıp araştırmayın da zâhiri olanı tutun. ALLAH’ın örttüğünü siz de örtün. (Elmalılı Hamdi Yazır, Hak Dini Kur’an Dili, VI, 4473) Zira insanların haysiyetine dokunan hareketlerden biri de başkalarının ayıplarını aramak, onları şurada burada söylemektir. Şeytan, insana kendi kusur ve ayıplarını unutturup bir tarafa bıraktırır, sonrasında başkasının ayıp ve kusurlarını araştırmaya sevkeder. Başkalarının eksiklerini araştırmaya kalkışmak da ahlâklı insanoğlunun işi değildir.

Islâm başkalarının ayıplarını, kusurlarını aramayı, halka tecessüs altında tutmayı şiddetle yasaklarken müslümana da tecessüs ve tahkik hakkı vermemiştir. Bu sebeple bir müslümanın evine girilip hâl ve durumu tecessüs edilemez. Kati emirle tecessüsün yasaklanmasının sebebi; her insanın kendi evinde güvenlik ve rahatlık içinde yaşamasını temin etmek; kişileri fitne ve fesâda sürüklememektir. Nitekim Hz. Peygamber: “Müslümanların ayıplarını, gizli saklı hallerini araştırmaya çalışırsan, onları ifsâd eder yada ifsâda yaklaştırmış olursun ” (Ebû Dâvûd, Edeb, 37) buyurmuştur.

İslâm’a nazaran, insan hususî meskeninde bir fenalık yapmış olsa, bunun evinin içinde kalması, hârice aksetmemesi, cemiyet içinde yayılmaması gerekmektedir. Bu sebeple izinsiz bir kimsenin evine girilmesi bile yasaklanmıştır.

Hz. Peygamber (s.a.s.) bigün minbere çıkarak; ayıp araştıranların zayıf imanlı kişiler olduğuna işaret edip şöyleki seslendi: “Ey diliyle müslüman olup kalbiyle işlememiş olanlar gürûhu! Müslümanları üzmeyin, onları ayıplamayın ve onların kusurlarını araştırmayın. Şu bir gerçektir ki; her kim müslüman kardeşinin ayıbını araştırırsa ALLAH da onun ayıbını meydana çıkarır ve ALLAH her kimin ayıbını meydana koyarsa, evinin içinde bile olsa onu kepâze eder. “ (Tirmizî, Sünen, B. 84, 2101) Müslüman kardeşinin ayıplarını örten, bir ölüyü diriltmiş gibidir. ” (Buhârî, Mezâlim, 3; Müslim, Birr, 58)

Ayıp ve kusur işleyen bazı kişiler vardır ki yaptıkları işlerin ziyanı açığa çıkmayıp, başkalarına sirâyet etmez. Bu şekilde kişilerin şahsî kusurlarını, ayıplarını açığa çıkarmak, çeşitli mercilere şikâyet etmek doğru değildir. Şikâyet edip ayıp ve kusurları ortaya çıkartmakla yalnız kişinin kendine ilişik olan günahı teşhis edilmiş ve fakat bir taraftan da ayıp işleyen şahıs utandırılarak cemiyet içinde utangaç duruma düşürülmüş olur. Neticede o şahıs, “aslına bakarsan cemiyet beni biliyor” diye açıktan günah işlemeye itilmiş, işlenen ayıplar da düzgüsel hale gelmiş ve böylece de ayıp işlemek meşrulaştırılmış olur. Bu sebeplerden dolayı, kişilerin ayıp ve kusurlarını bulup onları toplumda teşhir etmek yerine, tatlı dille hususi nasihatta bulunmak, çeşitli vesilelerle günah işlemesine engel olmak daha yararlı olur. Sadece, şahısları aşıp başkalarına ve topluma ziyanı dokunacak şekilde açığa çıkan ve insanlara zulüm getiren ayıplar, günahlar bu şekilde değildir. Bu tarz şeyleri önlemekte müslümanların biribirlerine destek olmaları ve kötülüğü beraber yok etmeleri gerekmektedir.

Bu habere de bakabilirisiniz

Ankara İftar Saatleri (Ramazan İmsakiyesi 2018)

Ankara İftar Saatleri (Ramazan İmsakiyesi 2018)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

CLOSE
CLOSE