Fevat ne anlama gelir? Fevatın neticeleri nedir? İşte cevapları…

Sözlükte yetişememek anlamına gelen “fevat” ve “fevt” bir hac terimi olarak, hac yapmak suretiyle ihrama girmiş olan bir kimsenin her hangi bir sebeple Arafat vakfesine yetişememesi anlama gelir. Buna gore kurban bayramının birinci günü fecr-i sadıktan ilkin bir an olsun Arafat’ta bulunamayan kimse hacca yetişememiş olur.

FEVATIN SONUÇLARI NELERDİR? 

Hac için ihrama giren bir kimsenin Arafat’ta vakfeye yetişememesi halinde aşağıdaki sonuçlar ortaya çıkar:

a) İfrad haccı için ihrama giren kimse, fevât durumunda, umre yaparak ihramdan çıkar. Şu sebeple, ihrama giren kimse sadece hac yada umre yaptıktan sonrasında ihramdan  çıkabilir. Bu sebeple, haccı kaçıran kimsenin tıraş olup ihramdan çıkabilmesi için umre yapması gerekir. Meydana getirilen bu umre, ihsârlı kimselerin kestikleri “hedy” mesabesindedir. Bu sebeple hacca yetişemeyen kimsenin ek olarak kurban kesmesi gerekmez. Sadece daha sonraki yıllarda haccı kaza etmesi gerekir. (Kâsânî, II, 220.)

Şafiî, Malikî ve Hanbelî mezheplerine gore, ifrâd haccı için ihrama giren ve Arafat vakfesine yetişemeyen kimse tıraş olup ihramdan çıkar. Haccını hemen sonra kaza eder ve kaçırılmış olduğu hacdan dolayı da fevât kurbanı keser. (Şîrâzî, II,811)

b) Kıran haccına niyet eden sadece umre yapamayan ve Arafat vakfesine yetişemeyen kimse ilkin umre yapar, tıraş olmadan, fevt etmiş olduğu hac için tavaf ve sa’y yapar, sonrasında tıraş olup ihramdan çıkar. Şu sebeple kıran haccı meydana getiren kimse, umre ve hac için ihrama girmiştir. Umre fevt olmaz, bundan dolayı umre daima yapılabilir. Bu itibarla kıran haccını fevt eden kimse ilkin umre yapar. Bu kimse yapmış olduğu umre ile hac ihramından çıkamaz. Bu sebeple umresini yaptıktan sonrasında tıraş olmadan ilkin, hac ihramından çıkabilmek için tavaf ve say yapar, tıraş olup ihramdan çıkar. Böylece kıran hedyi kesmekten kurtulmuş olur.

Kıran haccına niyet edip umresini meydana getiren sadece Arafat vakfesini kaçıran kimse, fevt etmiş olduğu hac için tavaf ve sa’y yapar, tıraş olup ihramdan çıkar. Böylece Kıran haccı kurbanı kendisinden düşer.

Her iki durumda haccını daha sonraki yıllarda kaza etmesi gerekir.

c) Temettü haccına niyet eden kimse umresini yapmış olup ihramdan çıkmış hemen sonra hac için ihrama girmiş sadece Arafat vakfesini kaçırmış ise bir umre yapmış olup ihramdan çıkar. Temettu hedyi kesmez. Şu sebeple bir hac mevsiminde umre ve haccı yapamamıştır. Bu kimsenin veda tavafı yapması da gerekmez. Daha sonraki yıllarda haccını kaza eder. (Kâsânî, II, 220-221.)

Kaynak: Diyanet Hac İlmihali, DİB Yayınları