Fıtır sadakası iyi mi verilir? Fitrenin ölçüsü nedir? İşte cevapları…

Fıtır bir yakarma olduğundan, bu vecîbenin geçerli olarak yerine getirilmiş olması için niyet şarttır. Fitre ayrılırken niyet edilebileceği şeklinde, onu verirken de niyet edilebilir. Niyet, bu ödemeyi ALLAH rızâsı için fitre olarak yaptığını gönülden geçirmek yada dil ile söylemekten ibarettir. Bunu fakire verirken “bu fitredir” demeye gerek kalmamıştır.

Fakihlerin çoğunluğuna gore fitre kıymet (para) olarak ödenemez. Hangi besin maddesinden ödenecekse, -ki bu, o bölgenin en oldukca tüketilen maddesi olacaktır- o maddeden verilmelidir. Hanefîler’e gore fitre para olarak da verilebilir. Hatta bu usul, fakire acil ihtiyacını yok etme imkânı vereceğinden daha uygun bulunmuştur.

Yeniden ifade edelim ki, hadislerde fitre ölçüsü olarak tesbit edilen ve ileri dönemlerde de ölçü alınmaya devam edilen bu miktarlar asgari sınırlardır. Bu besin maddeleri ve miktarlar, İslâm’ın ilk bildiri edilmiş olduğu çevrenin maddî şartları ve beslenme imkânlarına gore belirlenmiştir. Bu konudaki Hz. Peygamber’in buyruk ve tavsiyeleri, fakirlerin bu şekilde günde el avuç açmaktan kurtarılması, onların da doyurulup bayram sevincine iştirak ettirilmesi yönündedir. Fitre ödenirken bu amaç ve ölçülerin göz önünde bulundurulması, bu dinî mükellefiyetin hikmetlerine daha uygun düşmektedir. O halde şahıs ekonomik durumuna ve içinde yaşamış olduğu ortama gore fakirin minimum bir günlük yiyecek-içecek ihtiyacını karşılayacak bir parayı fitre olarak tesbit edip vermelidir. Şöyleki ki, ailenin bir aylık mutfak harcaması otuz güne, sonrasında aile fertlerinin sayısına bölünür. Çıkan sayı kişinin kendi ekonomik seviyesine gore averaj bir günlük besin harcamasını gösterir.

Fitre ödemesinin “temlik” sûretinde yapılması gerekir. Meselâ fitre mükellefinin, bir fakirden alacağına mahsup ederek ona fitre ödemesi geçerli olmaz.

Kaynak: İslam İlmihali 1, TDV Yayınları

FITIR SADAKASI NE DEMEKTİR? FITIR SADAKASI İLE İLGİLİ HÜKÜMLER