İtikaf ne anlama gelir? İtikafa girmenin hükmü nedir? İtikafın yararları nedir? Peygamberimiz itikafa girdi mi? İşte cevapları…

İtikâf, bir mescitte yakarma niyetiyle ve belirli kurallara uyarak inzivaya çekilmek anlama gelir. Hadis kaynakları Hz. Peygamber’in Medine’ye hicretten sonrasında her yıl Ramazan’ın son on gününde itikâfa çekildiğini, hanımlarının da genel anlamda Resûl-i Ekrem’le beraber itikâf yaptığını nakleder. (Buhârî, “İ‘tikâf”, 3; Müslim, “Hayz”, 6; Tirmizî, “Savm”, 80). Peygamberimiz’in Ramazan’ın son on gününde daha çok yakarma etmiş olduğu bilinmektedir. Ayşe vâlidemizin belirttiğine gore Resûl-i Ekrem Ramazan’ın son on gününe girildiğinde tüm geceyi ihya eder; ailesini uyandırır ve kadınlardan ayrı kalırdı.

İTİKAFA GİRMENİN HÜKMÜ NEDİR?

Hz. Peygamber’in bu tatbikatından hareketle âlimler, oruçlunun bilhassa Ramazan’ın son on gününde itikâfa girmesini müstehap kabul etmişlerdir. Hatta Hanefîler, Hz. Peygamber’in bunu sürekli yapmış olmasından hareketle itikâfı kifâî özellikte müekked sünnet saymıştır. İtikâf bir yakarma nevi olduğundan itikâfa girenin yükümlü olması, itikâfa bir mescitte girmesi ve niyet etmesi lüzumlu görülür. Hanımefendiler evlerinin bir odasında itikâfa girerler.

İTİKAFIN FAYDALARI

İtikâfa girmek nefsi yasaklardan korumada daha etkili bir yöntem olduğu benzer biçimde, Ramazan’ın son on gününde olması tahmin edilen Kadir gecesine rastlama imkânı ve umudunu da arttırır. İtikâf, insanı dünyevî meşgalelerden uzaklaştırıp daha çok ibadete vesile olması yanında, genel olarak yaşamın anlamı üstünde tefekkür etme imkânı da sağlar. İnsanların süre süre bu şekilde derin tefekküre ihtiyacı vardır. İtikâf bu tefekkürü gerçekleştirmek için bir fırsat olarak kullanılabilir.

İTİKAF NASIL YAPILIR?

İtikâf yapmak isteyen şahıs, itikâf niyetiyle mescit yada mescit hükmündeki bir yerde kalmaya başlayarak itikâfa girmiş olur. Vaktini namaz, Kur’ân tilâveti, yakarış, zikir ve tefekkür benzer biçimde yakarma ve taatlerle yada dinî data ve kültürünü artıracak söyleşi ve okumalarla değerlendirir. Naturel gereksinimlerini gidermek için mescidi meşgul etmeyecek ve kirletmeyecek şeyleri mescide getirebilir. Mescitte yer, içer ve orada istirahat eder. Mescidin içinde giderilmesi mümkün olmayan zarurî ve naturel gereksinimleri için dışarı çıkabilir.

Sadece ihtiyacını giderdikten sonrasında derhal itikâf mahalline geri döner. Nafile itikâflar dışarıya çıkmakla bozulmaz. Sadece vacip itikâflar, mecburi gereksinimler haricinde itikâf mahallinin terk edilmesiyle bozulur. Tercih edilen görüşe gore, itikâfın asgarî süresi için bir sınır konmamıştır. Bu bakımdan bir mescidi ziyaret eden şahıs, bu ziyaret süresinde bile itikâfa niyet edebilir.

ORUCUN ŞARTLARI NELERDİR?

Kaynak: İslam İlmihali 1, TDV Yayınları

İTİKAF NE DEMEK?