Kariye Camisi eski adıyla Khora Kilisesi ne vakit ve kim tarafınca yaptırılmıştır? Kariye Camisi’nin mimari özellikleri nedir? Kariye Camisi nerede? Şimdi müze olarak hizmet veren “15 asırlık mabed: Kariye Camisi” hakkında bilinmeyenler…

Haber: Murat Karadeniz

Khora kelimesi, Yunancada “kent dışı, kırsal alan” anlamına gelmektedir. Kariye adı de buradan gelmektedir. 5. yüzyılda meydana getirilen İstanbul surlarının haricinde ufak bir kilise vardı. Bizans İmparatoru I. Jüstinten tarafınca (527-565 yıllarında) buradaki kilisenin yerine Khora Kilisesi yaptırıldı.


Kariye Mosque, Constantinople, 1908

Blakhernai Sarayı’na yakın olduğundan bir dönem mühim dinî merasimlerde saray kilisesi olarak kullanıldı.

11. yüzyılın sonlarına doğru tekrardan inşa edilen tapınak, 1204–1261 yılları arasındaki Latin işgali süresince tahrip edildi. İmparator II. Andronikos (1282- 1328) zamanında yeniden onarım edilen kilise, bu zamanda mozaiklerle ve fresklerle süslendi.


Kariye Camiî mozaikleri

KİLİSEDEN CAMİYE ÇEVRİLMESİ

Fatih Sultan Mehmet’in 1453 senesinde İstanbul’u kurtarılışı esnasında yapı, hiçbir zarar görmedi. Uzunca bir süre kilise olarak kullanılmaya devam edilen Khora Manastırı Kilisesi, Sultan II. Bayezit döneminde, Sadrazam Hadım Ali Paşa (Atik Ali Paşa) tarafınca 1511 senesinde camiye çevrildi ve yanına bir de medrese eklendi. Osmanlı döneminde, camiye çevrilen tapınak dışındaki manastır yapıları zaman içinde yıkılarak kayboldu.

15 ASRIN MİRASI

18. yüzyılın ilk yarısında yapıya, Kızlarağası Hacı Beşir Paşa tarafınca bir mektep ve aşevi eklendi. Bu ek yapılar da günümüze ulaşamadı.

CAMİDEN MÜZEYE ÇEVRİLMESİ

Bakanlar Kurulunun sonucu ile 1945 senesinde müzeye dönüştürülen camide Amerikan Bizans Enstitüsü’nün yapmış olduğu emek harcama sonunda sıvayla kapatılan mozaiklerin ve freskoların üstü açılarak ortaya çıkarıldı.

Günümüzde Kariye Müzesi olarak adlandırılan bu tapınak, Doğu Roma sanatında gerek mimarisi, gerek  mozaik ve freskolarıyla oldukça ilgi çeken bir yapıdır.

KARİYE CAMİSİ (MÜZESİ) ZİYARET GÜNLERİ VE SAATLERİ

Çarşamba günleri haricinde her gün 09.00-16.30 saatleri içinde Kariye Camisi (Müzesi) ziyaret edilebilir.

KARİYE CAMİSİ (MÜZESİ) NEREDE? – HARİTA

CAMİ İKEN MÜZE OLAN MABET: KARİYE