Tavaf, Hacer-i Esved köşesi hizasından başlayarak usulüne bakılırsa Kâbe’nin çevresinde yakarma amacıyla meydana getirilen yedi dönüşten (şavt) oluşur.

Tavafa başlamadan ilkin erkekler, vücudun üst kısmına ör-tülen peştamalın bir ucunu sağ koltuk altından geçirerek solomuza atıp sağ kolu omuzla beraber açıkta bırakırlar (Iztıba). Tavaf bitince omuz kapatılır.

Umre tavafı için Hacer-i Esved hizasına gelmeden;

“Allahım! Senin rızan için umre tavafı yapmak isterim. Bunu kolaylaştır ve kabul eyle” diye niyet edilir.

Kâbe, kişinin sol tarafında duracak şekilde Hacer-i Esved’in hizasına doğru gidilir, bu esnada yakarma edilir. Bilenler tekbir, tehlil, salâvat-ı şerife okurlar. Bunlar okunmasa da tavaf ge-çerlidir. Mühim olan içtenlikle Yüce ALLAH’a yöneliştir.

Hacer-i Esved’in hizasına varılınca eller, içleri Kâbe’ye doğru olacak şekilde namaza durur benzer biçimde omuz yada kulak hi-zasına kadar kaldırılıp “Bismillahi Allahu Ekber” denildikten sonrasında Hacer-i Esved selamlanır (istilam). Aslına bakarsak istilam, elle-ri Hacer-i Esved’in üstüne koyup onu öpmek demek ise de, günümüzde kalabalıklık sebebiyle bu mümkün olmamaktadır. Bu sebeple Hacer-i Esved’e uzaktan elle işaret edilir. Hacer-i Esved istilam edilirken durup beklememelidir.

Tavafa başlarken, her şavtın başlangıcında ve tavaf esnasında çe-şitli dualar okunması mümkün. Bu dualar okunmasa da tavaf geçerlidir. Sadece tavafın Kur’an tilaveti, yakarma ve zikirle yapılması güzel olur. Tavafın, Hatim (Kâbe’nin şimal tarafındaki yarım dai-re şeklindeki duvar)ın dışından yapılması gerekir. Tavafın ilk üç şavtında erkekler kısa adımlarla koşar benzer biçimde çalımlı yürür (Remel). Bu yapılmasa da bir eksiklik olmaz. Remel, yalnız arkasından sa’y yapılacak tavafarda yapılır.

Tavaf esnasında bağırarak yakarma etmek uygun değildir. Bu durum, orada huşû içinde tavaf icra eden bazı insanları rahatsız edebilir. Mühim olan duanın içtenlikle yapılmasıdır.

Duanın Arapça olması koşul değildir. Hepimiz kendi dilin-de içinden geldiği benzer biçimde yakarma edebilir. Beliriğimiz benzer biçimde mühim olan, içtenliktir.

Tavaf esnasında yakarma edilir, tekbir ve tehlil getirilebilir. Töv-be ve istiğfarda bulunulur. Yüce ALLAH zikredilir. Kur’an oku-nur. Bilhassa Kur’an’dan yakarma ayetleri okunması güzel olur.

Böylece Hacer-i Esved köşesinden başlamış olan ilk dönüş, tek-rar Hacer-i Esved köşesi hizasına varılınca tamamlanmış olur. Beklemeden yine Hacer-i Esved selamlanarak ikinci şavta devam edilir. Öteki şavtlar da aynı şekilde yapılır ve yedinci şavtın sonunda Hacer-i Esved yine selamlanarak tavaf bi-tirilir. Sonrasında –izdihama niçin olmamak kaydıyla- Makam-ı İbrahim’in arka taraflarında iki rekât tavaf namazı kılınır. Kalabalık olması yada oranın uygun olmaması durumunda tavaf namazı başka uygun bir yerde kılınır. Tavaf namazının, mekruh zaman değilse tavafın derhal peşinden kılınması daha iyidir.

Tavaf, kesintisiz olarak yapılır. Tavaf esnasında farz namaz için kamet getirilmesi, abdestin bozulması, ya da yorulup dinlenme ihtiyacı duyulması ve benzeri durumların haricinde tavafa ara verilmemelidir. Bu şekilde mazeretlerin ortaya çıkması durumunda tavafa ara verilip ondan sonra kalınan yerden de-vam edilebilir. Tavaf namazından sonrasında yakarma edilir. Zemzem içilmesi de güzel olur.

Kaynak: Dr.Ekrem Keleş, Umre Rehberi, Diyanet İşleri Başkanlığı