Ana Sayfa / Dini Bilgiler / Zakkum ağacı hakkında bilgi

Zakkum ağacı hakkında bilgi

 

ZAKKUM AĞACI
Meyvesi acı bir cins ağaç, ağu ağacı, cehennemde bitip acı meyvesi cehennemliklere yedirilecek ağaç. Arap dilindeki adı ‘Şeceretü’z-zakkûm’dur. Türkçe ‘zokum’ olarak da telâffuz edilen Zakkum, (zıkkım) halk dilinde ‘fazlaca acı, zehir zemberek’, ‘zehir zıkkım’ vb. deyimlerle günlük hayatımızda da kullanılmaktadır. Gene Arap dilinde kelimenin aslı olan ‘ez-Zakm’, yiyecek, içmek, oburca yiyecek ve yutmak anlamlarına geldiği şeklinde ‘Hurma ve kaymaktan meydana getirilen yiyecek, zehirli, tehlikeli yiyecek’ manalarına da gelmektedir (İbn Manzûr, Lisânü’l-Arab, Beyrut, 1968, XII, 268).

Zambakgiller (Apocynaceae) familyasından olan Zakkum (Lat. Nerium oleander), Batı’da, cenup Portekiz’den başlayarak tüm Akdeniz sahilleri süresince Suriye’de, batı ve cenup Anadolu’nun dere yataklarında yetişir. Ekseriyetle 2-3 bazan 5 m.’ye ulaşan, kışın yaprak dökmeyen sık dallı bir bitkidir. Düşük dozlarda kalb kuvvetlendirici olarak kullanılır, idrar söktürücü özelliği vardır (Pars Tuğlacı, Okyanus, İstanbul, 1974, III, 3080). Yazın çiçeklenen ve uzun bir çiçeklenme devresine haiz olan Zakkum’un meyvesi bakla şeklindedir. Zehirli olduğundan insan ve hayvanlar için tehlikelidir, süs bitkisi olarak saksılarda da yetiştirilir.

Kur’ân-ı Kerîm’in dört sûresinde toplam 15 âyette (el-İsra, 17/60; es-Saffat, 37/62-67; ed-Duhan, 44/4346; el-Vâkıa, 56/51-55) zakkum kelimesi geçmektedir.

ALLAH Teâlâ zakkumun adını zikrederek şöyleki buyurmaktadır: ‘Şüphesiz zakkum ağacı günahkârların cehennemdeki yiyecekleridir. Zakkum ağacı erimiş maden gibidir. İnsanların karnında tıpkı sıcak suyun kaynaması şeklinde kaynar’ (Ed-Duhan, 44/43-46). ‘İkram olarak bu mu daha hayırlıdır? Yoksa, zakkum ağacı mı? Şüphesiz biz onu, zalimler için bir bela kıldık. O, Cehennemin dibinden çıkan bir ağaçtır. Onun tomurcukları şeytanların başları gibidir. Cehennemlikler bunlardan bölgeler ve karınlarını bunlarla doyururlar. Sonrasında onlara, zakkum ağacının üstüne içecekleri, kaynar su karıştırılmış içkiler verilir’ (es-Saffât, 37, 62-67) ‘Sonrasında siz, ey doğru yoldan sapan ve hakkı yalanlayanlar! Siz, Cehennemde kesinlikle zakkum ağacından yiyeceksiniz. Karınlarınızı onunla dolduracaksınız. Üstüne de susuz devenin içişi şeklinde kaynar su içeceksiniz’ (el-Vakıa, 56/51-55).

Açıkça adı geçmemekle birlikte İsra Sûresinin 60 âyetindeki, … Ve Kur’ân’da lânet edilen ağacı biz sadece insanlara bir fitne yaptık…’ cümlesinde yer edinen ‘lânet edilen ağaç’ın Zakkum bulunduğunu korumak için çaba sarfeden müfessirler vardır (İbn Tefsir, Beyrut 1966, IV, 324; Fahruddin er-Râzi, Mefâtihu’l-Gayb, İstanbul,1307, V, 609). Âyet-i kerîmedeki nalet, çoğu zaman bu ağaçtan yiyecek kâfirlere lânet manasına geldiği şeklinde, Arapların zararı dokunan ve hoşlanılmayan yiyecekler için ‘mel’un’ demelerine de bir işaret vardır (İA., İstanbul 1988, XXX, 506). Bu ağaca lânetli denmesinin bir öteki sebebi, cehennemliklerin onu ALLAH’tan bir rahmet olarak değil, lânetlenmelerinin bir sembolü olarak yemeleridir. Lanetlenen insanoğlu bundan yiyecek ve daha fazlaca acı çekeceklerdir (Mevdûdi, Tefhîmu’l-Kur îın, Türk. Çev. İstanbul 1986, III, 3).

Zakkum, dindeki kullanılışı haricinde zehirli ve öldüren yiyecek manasını da ifade eder. Kur’ân-ı Kerîm Zakkum’u çoğu zaman ‘Cehennem halkına eziyet çektiren yiyecek’ olarak açıklamıştır. Ahmed b. Hanbel’in İbn Abbas’tan naklettiği, ‘Cehennem Zakkumundan bir damla yeryüzüne damlatılmış olsa, insanların yaşamını zehir ederdi’ hadisi (el-Müsned, Kahire 1313, I, 301). Cehennem Zakkumunun ne aşama zehirli bir yiyecek bulunduğunu açıklamaktadır.

Osman CİLACI

Bu habere de bakabilirisiniz

Ankara İftar Saatleri (Ramazan İmsakiyesi 2018)

Ankara İftar Saatleri (Ramazan İmsakiyesi 2018)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

CLOSE
CLOSE